Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметі

711
Үшін ішкі бақылауды жүзеге асыру ұйымдарында саны 50-ден асатын қызметкерлерге еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау

ҚР Еңбек кодексінің 339 бабына сәйкес қызметкерлерінің саны 50-ден асатын өндірістік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарда еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау талаптарын сақтау үшін ішкі бақылауды жүзеге асыру мақсатында жұмыс беруші ұйымның тікелей бірінші басшысына немесе ол уәкілеттік берген адамға бағынатын еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметін құрады.

Қауіпсіздік қызметі туралы ереже

Кодекстің бұл нормасын дамытуда ҚР Үкіметінің 2011 жылғы 28 қазандағы № 1219 қаулысымен ұйымдағы еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметі туралы Үлгі ереже бекітілді. Бұл құжат жұмыс берушілердің жұмыс орындарында еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау бойынша белгіленген талаптарды орындау және айқындалған бұзушылықтарды жою жөнінде дереу шаралар қабылдау мақсатында
әзірленді. Осы Үлгі ереженің негізінде өндіріс ерекшелігін, қызметкерлер санын, еңбек жағдайларын, өндірістің зияндылығы мен басқа факторларды есепке ала отырып, жұмыс беруші тиісті ұйымның еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметі туралы Ережені әзірлейді және бекітеді, қолданыстағы заңнамаға сәйкес оның құрылымын, санын, негізгі міндеттерін, функциялары мен оның мамандарының құқықтарын белгілейді. 50 адамға дейін қызметкері бар жұмыс беруші қызмет
ерекшелігін есепке ала отырып, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маман лауазымын енгізеді немесе еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша міндеттерді басқа маманға жүктейді.
Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптарын сақтау және олардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру үшін өндірістік қызмет жүргізуші, қызметкерлерінің саны 50 адамнан аспайтын әрбір жұмыс беруші еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметін құрады немесе еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маман лауазымын енгізеді. Егер қызметкерлері 50-ден аз болса, онда жұмыс беруші ндірістік қызмет ерекшелігін есепке алып, осындай қызмет құру туралы шешім
қабылдайды. Яғни, егер жұмыс беруші бұл екеуі де қажет емес деп есептесе, онда өндірістік қызметі жоқ болған кезде ұйымдағы еңбекті қорғау жөніндегі функцияларды ол дербес жүзеге асыратын болады.
Қызметкерлердің шикізаттың әралуан түрлерін өндіру мен қайта өңдеуін,
құрылысты, әр түрлі қызметтер көрсетуді қамтитын, ресурстарды дайын
өнімге айналдыру үшін қажетті еңбек құралдарын қолданумен іс-әрекеттер жасауының жиынтығы өндірістік қызмет болып түсініледі. Өндірістік ұйымбұл өндірістік қызметті жүзеге асырушы ұйым.

Шарттық негізде ұсынылатыннан басқа

Бұнымен бірге ҚР Еңбек кодексінің 247 бабына сәйкес шағын кәсіпкерлік
субъектілерінде еңбек қауіпсіздігін және еңбекті қорғауды ұйымдастыруды жеке немесе заңды тұлғалар шарт негізінде жүзеге асыруы мүмкін. Жұмыс беруші (оның ішінде жеке кәсіпкер) еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласында қызметтер көрсетуге осындай қызметтер көрсететін ұйыммен немесе маманмен азаматтық-құқықтық шарт жасаса алады.
Сондай-ақ ҚР Еңбек кодексінің 196 бабына сәйкес басқа кәсіпорынның немесе өз кәсіпорнының еңбекті қорғау жөніндегі инженерімен жұмыс уақытының толық емес ұзақтығына, яғни қоса атқару бойынша жұмысқа қабылдау туралы еңбек шартын жасасуға жол беріледі.

Теңестіріледі негізгі өндіріс

Өз мәртебесі бойынша еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметі негізгі өндірістік қызметтерге теңестіріледі, яғни дербес құрылымдық бөлімше болуы және тікелей жұмыс берушіге бағынуы тиіс. Осыған байланысты еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі қызмет дербес құрылымдық бөлімше болуы тиіс, сондайақ еңбекті қорғау жөніндегі бас техникалық басшының міндеттерін басшының
өндіріс жөніндегі орынбасарына, ұйымның бас инженеріне немесе басқа өндірістік «атқарушыға» жүктеуге жол берілмейді.
Қызметті ұйымның еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау Қызметінің бастығы басқарады. Көптеген ұйымдардағы жұмыстардың қалыптасқан іс-тәжірибесі бойынша ұйымның еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметін ұйымның еңбекті қорғау жөніндегі бас техникалық басшысы басқарады. Қызмет өз жұмысында мемлекеттік еңбек инспекциясымен, қадағалау мен бақылаудың мемлекеттік органдарымен, ұйымның құрылымдық бөлімшелерімен және мамандарымен, қызметкерлердің
өкілдерімен, сондай-ақ ұйымның еңбекті қорғау жөніндегі қоғамдық инспекторларымен өзара әрекеттеседі.
Үлгі ережеге сәйкес Қызметтің негізгі міндеттері: өндірісте еңбектің қауіпсіз және салауатты жағдайларын жасау және қамтамасыз ету бойынша құқықтық, әлеуметтік-экономикалық, ұйымдастыру-техникалық, санитарлық-эпидемиологиялық, оңалтушылық, емдік-профилактикалық шаралар кешенін әзірлеу мен жүзеге асыру,
өндірістік жарақаттану мен кәсіптік аурулардан сақтандыру; өндірістік учаскелерде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптарын сақтау бөлігінде нормативтік құжаттар әзірлеуді ұйымдастыру; ұйымның құрылымдық бөлімшелерінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі жұмысты ұйымдастыру және үйлестіру және еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, қызметкерлердің еңбек қауіпсіздігі және
еңбекті қорғау жөніндегі нормативтік құқықтық актілер талаптарын сақтауына ішкі бақылауды жүзеге асыру болып табылады.

Қызметтің негізгі міндеттері:

Қызмет: мемлекеттік еңбек инспекциясы мен қадағалау мен бақылаудың өзге де мемлекеттік органдарының еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бөлігіндегі шешімдерінің орындалуына; еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі ережелерді, нормаларды, стандарттарды енгізуге; ұйымның еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша бұйрықтары мен өкімдерінің орындалуына; еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау кабинеттерінің жұмысын ұйымдастыру мен жұмыстың алдыңғы қатарлы тәжірибесін енгізуге; арнаулы киімді, арнаулы аяқ киімді және басқа жеке қорғану құралдарын сатып алуды, сақтауды, жууды, химиялық тазалауды, кептіруді, шаңсыздандыруды, зарарсыздандыру
мен жөндеуді ұйымдастыруға; тиісті қызметтердің жабдықтардың, машиналар мен тетіктердің жай-күйіне қажетті сынақтар мен техникалық куәлендірулердің уақтылы өткізуіне, қауіпті және зиянды өндірістік факторлар параметрлерін өлшеу графиктерінің сақталуына; өндіріс үдерісінде, сондай-ақ жаңа жаңғыртылатын өндірістік объектілердің жобаларында еңбек қауіпсіздігі стандарттарының, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі қолданыстағы нормалардың, ережелер мен нұсқаулықтардың сақталуына; өндірісте еңбектің қауіпсіз және салауатты
жағдайларын жасау, ұйымның құрылымдық бөлімшелерінде өндірістік жарақаттану мен кәсіптік аурулардан сақтандыру жөніндегі профилактикалық шараларды дайындалуы мен орындалуына, сондай-ақ ұжымдық шартқа сәйкес жұмыс берушінің еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы міндеттемелерін орындауына ішкі бақылауды жүзеге асырады.

Қызметі ішкі бақылауды жүзеге асырады:

Қызмет мамандары ұйым бөлімшелеріне кедергісіз келуге, өндірістік,
қызметтік және тұрмыстық үй-жайларды қарап шығуға, еңбек қауіпсіздігі
және еңбекті қорғау мәселелері жөніндегі есептермен, статистикалық және басқа құжаттармен танысуға, бұл ретте еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша айқындалған бұзушылықтарды жою жөнінде орындалуы міндетті шаралар қабылдау туралы нұсқау беруге құқылы.

Ай сайынғы талдау

Қызмет ай сайын ұйымдағы өндірістік жарақаттану мен кәсіптік аурулардың жай-күйіне және себептеріне талдау жасауды өткізуге, олардан сақтандыру бойынша шаралар әзірлеуі, жазатайым оқиғалар мен еңбек қызметіне байланысты денсаулықтың өзге де зақымдануларын тергеп-тексеру мен есепке алу тәртібін ұйымдастыруды сақтауды қамтамасыз етуі тиіс.
Сондай-ақ Ережеге сәйкес Қызметтің күшімен ұйым персоналын еңбек
қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі нормативтік-техникалық әдебиетпен қамтамасыз ету, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау кабинеттерін қажетті оқу құралдарымен, макеттермен, анықтамалық әдебиетпен, плакаттармен, техникалық құралдармен жабдықтау жөнінде шаралар қабылдаумен еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқыту, білімдерін тексеру ұйымдастырылуы тиіс.
Ережеде көрсетілген Қызметтің өзге де өкілеттіліктеріненҚызмет өкілдерінің ұжымдық шарт жасасу жөніндегі келіссөздерге қатысуға және басқа қызметттермен бірге жұмыс орнын еңбек жағдайлары бойынша аттестаттаудан өткізуді ұйымдастыруға құқылы екендігін атап өтеміз.
Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметінің немесе еңбек қауіпсіздігі
және еңбекті қорғау жөніндегі маманның еңбек қауіпсіздігі және еңбекті
қорғау талаптарын орындау жөніндегі нұсқаулары ұйымның барлық
қызметкерлерінің орындауы үшін міндетті. Нұсқаудың формасы Ережемен
бекітілген.

Лауазымдық нұсқаулық

Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маманның (инженердің)
лауазымдық нұсқаулығын жасай отырып, ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2010 жылғы 25 қарашадағы № 385-ө бұйрығымен бекітілген басшылардың, мамандар мен басқа да қызметшілер лауазымдарының Біліктілік анықтамалығын басшылыққа алу қажет, ол мұндай қызметкердің біліктілігіне қойылатын талаптар мен лауазымдық міндеттерін белгілейді.

Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі инженер (маман) лауазымна біліктілігіне қойылатын мынадай талаптарға жауап беретін тұлғалар тағайындалады:

Еңбекті қорғау жөніндегі І санатты инженер: тиісті мамандық бойынша жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және еңбекті қорғау жөніндегі ІІ санатты инженр лауазымындағы 2 жылдан кем емес жұмыс стажы.
Еңбекті қорғау жөніндегі ІІ санатты инженер: тиісті мамандық бойынша жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және еңбекті қорғау жөніндегі санатсыз инженер лауазымындағы 3 жылдан кем емес жұмыс стажы.
Еңбекті қорғау жөніндегі инженер: жұмыс стажына талап қойылмастан, тиісті мамандық бойынша жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша орта техникалық және кәсіптік (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және І санатты техник лауазымындағы 3 жылдан кем емес жұмыс стажы.
Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі инженер (маман):
– ұйым бөлімшелерінде еңбекті қорғау жөніндегі заңнамалық және өзге де
нормативтік құқықтық актілердің сақталуына, қызметкерлерге еңбек жағдайлары бойынша белгіленген жеңілдіктер мен өтемақылардың берілуіне бақылауды жүзеге асырады;
– жұмыс орындарындағы еңбек жағдайларын зерделейді, қоршаулық
техниканың, сақтандыру және бұғаттаушы құрылғылардың, қауіпті және
зиянды өндірістік факторлардың әсерінен қорғаудың басқа құралдарының
неғұрлым жетілдірілген құрылымдарын әзірлеу мен енгізу туралы ұсыныстар дайындайды және енгізеді;
– ғимараттардың, құрылыстардың, жабдықтардың, машиналар мен
тетіктердің техникалық жай-күйін, желдету жүйелері жұмысының тиімділігін, санитарлық-техникалық құрылғылардың, санитарлық-тұрмыстық үйжайлардың, қызметкерлердің ұжымдық және жеке қорғану құралдарының жай-күйін тексерулерді өткізуге, олардың еңбекті қорғау жөніндегі нормативтік құқықтық актілердің талаптарына сәйкестігін анықтауға, қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін немесе аварияға әкеп соғуы мүмкін бұзушылықтарды айқындауға қатысады, цехтарда, учаскелерде, жұмыс орындарындағы машиналарды, жабдықтарды пайдалану мен жұмыстарды жүргізуге тыйым салу жөнінде шаралар қабылдайды;
– ұйымның басқа бөлімшелерімен бірге жұмыс орындары мен өндірістік
объектілердің еңбекті қорғау талаптарына сәйкестігіне аттестаттау және
сертификаттау бойынша жұмыс жүргізеді;
– кәсіптік аурулар мен өндірістегі жазатайым оқиғалардан сақтандыру, еңбек жағдайларын жақсарту және оларды еңбекті қорғау жөніндегі нормативтік құқықтық актілермен көзделген талаптарға дейін жеткізу жөніндегі шараларды әзірлеуге қатысады, с ондай-ақ әзірленген шараларды орындау бойынша ұйымдастырушылық көмек көрсетеді;
– тиісті қызметтердің жабдықтар, машиналар мен тетіктердің жай-күйіне
қажетті сынақтар мен техникалық куәләндіруді өткізуінің уақтылығына,
қауіпті және зиянды өндірістік факторлар параметрлерін өлшеу
графиктерінің сақталуына, мемлекеттік қадағалау және бақылау
органдарының еңбекті қорғау жөніндегі қолданыстағы нормалардың, ере-
желер мен нұсқаулықтардың, еңбек қауіпсіздігі стандарттарының өндіріс
үдерісінде, сондай-ақ жаңа және жаңғыртылатын өндірістік объектілерде
сақталуына берген нұсқамаларының орындалуына бақылау жасайды, оларды пайдалануға қабылдауға қатысады;
– жұмыс берушінің қызметкерлерге олар еңбек міндеттерін орындауымен
байланысты жарақаттанумен, кәсіптік аурумен немесе денсаулықтың басқа зақымдануымен келтірілген зиянды өтеуі туралы мәселені қарастыруға қатысады;
– ұйым бөлімшелеріне оларға сәйкес қызметкерлер міндетті медициналық
тексерулерден өтуі тиіс кәсіптер мен лауазымдар тізімін, сондай-ақ
оларға сәйкес қолданыстағы заңнама негізінде қызметкерлерге ауыр, зи-
янды немесе қауіпті еңбек жағдайлары үшін өтемақылар мен жеңілдіктер
берілетін кәсіптер мен лауазымдар тізімін жасауда; еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтарды әзірлеу мен қайта қарау, еңбек қауіпсіздігі стандарттары жүйесін ұйымдастыру кезінде; қызметкерлерді еңбекті қорғау бойынша оқытуды, нұсқамалар беру мен білімдерін тексеруді ұйымдастыру кезінде әдістемелік көмек көрсетеді;
– жұмысқа жаңадан қабылданғандарға, іссапарда жүргендерге, өндірістік
оқыту мен практикадан өтуге келген барлық оқушылар мен студенттерге
еңбекті қорғау жөнінде кіріспе нұсқамалар өткізеді;
– ұжымдық шарттың «Еңбекті қорғау» тарауын жасауға, өндірістік жарақаттану, кәсіптік және өндірістік жағдайластырылған аурулар жағдайларын тергеп-тексеруге қатысады, олардың себептерін зерделейді, олардан сақтандыру жөнінде өткізілген шаралардың тиімділігіне талдау жасайды;
– арнаулы киімді, арнаулы аяқ киімді және басқа жеке қорғану құралдарын
сақтауды, беруді, жууды, химиялық тазалауды, кептіруді, шаңсыздандыруды, майсыздандыру мен жөндеуді ұйымдастыруға, сақтандыру айлабұйымдар мен қорғаныс құрылғыларының жай-күйіне, сондай-ақ ұйым бөлімшелерінде еңбекті қорғау жөніндегі шаралардың орындалуына бөлінген қаражаттың дұрыс жұмсалуына бақылауды жүзеге асырады;
– еңбекті қорғау жөнінде белгіленген формалар бойынша және тиісті
мерзімдерде есептілік жасайды.
Еңбекті қорғау жөніндегі инженер (маман):
– еңбекті қорғау мәселелері ойынша Қазақстан Республикасының заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілерін, әдістемелік материалдарды;
– ұйым өнімі өндірісінің негізгі технологиялық үдерістерін;
– жұмыс орындарындағы еңбек жағдайларын зерделеу әдістерін;
– еңбекті қорғау бойынша жұмысты ұйымдастыруды;
– еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесін;
– жұмыстардың ауырлық санатына орай қызметкерлерге қойылатын
психофизиологиялық талаптарды, жеңіл жұмысқа ауыстырылған әйелдер, жасөспірімдер, жұмысшылар еңбегін қолданудың шектеулерін;
– ұйымда қолданылатын жабдықты пайдаланудың ерекшеліктерін;
– жабдықтардың техникалық жай-күйінің жұмыстарды қауіпсіз жүргізу талап-тарына сәйкестігінің ережелері мен бақылау құралдарын;
– еңбекті қорғау бойынша алдыңғы қатарлы отандық және шетелдік тәжірибені;
– еңбекті қорғау жөніндегі насихаттау мен ақпараттың әдістері мен формаларын;
– еңбекті қорғау жөніндегі шаралардың орындалғаны туралы есептілікті
жасаудың тәртібі мен мерзімдерін;
– экономика, өндірісті, еңбек пен басқаруды ұйымдастыру негіздерін;
– Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының негіздерін білуі тиіс.

Дереккөз: «ACTUALIS: Кадрлық іс» электрондық жүйесі, тегін демо-қолжетімділік алу



Подписка на статьи

Чтобы не пропустить ни одной важной или интересной статьи, подпишитесь на рассылку. Это бесплатно.

Участвуй в наших семинарах

Школа

Проверь свои знания и приобрети новые

Записаться

Самое выгодное предложение

Самое выгодное предложение

Воспользуйтесь самым выгодным предложением на подписку и станьте читателем уже сейчас

Живое общение с редакцией


Опрос

Нравится ли вам наш новый сайт?

  • Да 80%
  • Нет 20%
  • Незнаю 0%
Другие опросы

Рассылка






© 2007–2016  «Кадры и охрана труда  МЦФЭР - Казахстан» 

Все права защищены. Полное или частичное копирование любых материалов сайта возможно только с письменного разрешения редакции  «Кадры и охрана труда МЦФЭР - Казахстан». Нарушение авторских прав влечет за собой ответственность в соответствии с законодательством РК.

По вопросам подписки обращайтесь:        +7 (727) 323-62-12, 323-62-13

По вопросам клиентской поддержки тел.:  +7 (727) 237-77-04


  • Мы в соцсетях