Жолдағы қызметкерге – еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау

680
Жолдағы  қызметкерге – еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау
Данильченко Д. В.
Автор журнала "Охрана труда. Казахстан", начальник отдела охраны труда и промышленной безопасности Петропавловского отделения Южно-Уральской железной дороги
Оңтүстік Орал темір жолының Петропавл бөлімшесі еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауды қамтамасыз етуде үлкен тәжірибе жинақталды.

Оңтүстік Орал темір жолы Петропавл бөлімшесі (бұдан әрі – Бөлімше) «Оңтүстік Орал темір жолы» федералдық мемлекеттік біртұтас кәсіпорнының  еншілес кәсіпорны болып табыла отырып, өз қызметінде халыққа көліктік қызметтер көрсету мен еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету ережелерін басшылыққа алады.

Міндеттері бөлімшесі

Бөлімшенің негізгі жұмысы жолаушыларды, жүктерді тасымалдау, маркетингтік, ақпараттық, сервистік қызметтер көрсету, жалпы пайдаланылатын темір жол көлігі инфрақұрылымын, темір жол жолдарын пайдалану, сондай-ақ локомотив тартымын ұсыну бойынша қызметтер көрсету болып табылады. Бөлімше міндеттерінің шеңберіне темір жол көлігінің инфрақұрылымына, сондай-ақ темір жол көлігінде пайдаланылатын жылжымалы құрам, контейнерлер мен техникалық құралдарға  техникалық қызмет көрсету мен пайдалану, оларды ағымдағы және күрделі жөндеулер кіреді. Бүгінгі күні Бөлімше құзіретіне жүктерді сақтау жөнінде көрсетілетін қызметтер, жүк тиеу-түсіру жұмыстары, жергілікті телефон байланысы қызметтерін көрсету, қара және түсті металды жинау, дайындау, сақтау, қайта өңдеу мен өткізу, тауар-материалдық құндылықтарды сақтау, темір жол жолдарын, ғимараттарды, құрылыстарды салу мен күрделі жөндеу, кірме жолдар, вагондық таразылар, су шаруашылығы және кәріздік жүйелер қызметі, электр және жылу энергиясын беру мен бөлу жөнінде көрсетілетін қызметтер кіреді… Бұл -  Бөлімше орындайтын жұмыс түрлері  мен ол ұсынатын қызметтердің толық емес тізбесі. Мұндай ірі, көпбейінді кәсіпорында еңбекті қорғауға, жұмыс орындарындағы қауіпсіздікке байланысты көптеген проблемалық мәселелер де бар. Бұл күн сайынғы міндеттер Бөлімше мен оның құрылымдық ұйымдарында ойдағыдай шешілуде.

Еңбек қауіпсіздігі проблемасын арзан жолмен шешуге болады

Бөлімшеде аса маңызды өндірістік үдерістерді орындаумен қатар, басымдықтардың біреуі өндірістік жарақаттанудың, аурулардың, бірінші кезекте кәсіптік аурулардың алдын алу болып табылады. Кәсіпорында қызметкерлерді арнаулы киіммен және басқа да жеке қорғану құралдарымен қамтамасыз етуге, жұмыс орындарының еңбек жағдайлары бойынша жай-күйіне, өндірістік объектілерді аттестаттауға, еңбек жағдайлары мен еңбекті қорғауды жақсарту жөніндегі бағдарламаның орындалуына, еңбекті қорғау жөніндегі басшылар мен мамандарды өнеркәсіптік қауіпсіздік пен электр қауіпсіздігі мәселелеріне оқытуға ерекше көңіл бөлінеді. Бөлімшеде қолданылатын  «Жолдағы қызметкер» кешенді бағдарламасы кәсіпорында еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз етуде табыстарға қол жеткізуге және тиімді жұмыс істеуге көмектеседі, өйткені оның негізінде – темір жолда жарақаттанушылықпен байланысты проблемаларды шешу жатыр.

Бөлімшеде өткен жылғы өндірістік жарақаттанудың алдын алуға байланысты жол берілген бұзушылықтарға талдау жасау тексерістер барысында айқындалған ескертулерді жоюдың кәсіпорыннан қосымша материалдық шығындарды, оларды жоюға ұзақ уақытты талап етпейдіндігін және негізінен ұйымдастырушылық сипатқа ие болатындығын көрсетті.

2013 жылы Бөлімше бастығы П. И. Мелашенко бекіткен жоспар бойынша кәсіпорында еңбекті қорғау мен жұмыс орындарындағы өнеркәсіптік қауіпсіздіктің жай-күйіне бірнеше комиссиялық аудиттік тексерістер жүргізілді.

Аудиттің қорытындылары бойынша негізгі ескертулер:

- айқындалған ескертулерді жоюға, бұйрықтардың, жеделхаттардың орындалуына тиісті бақылаудың жоқтығы;

- еңбекті қорғау жөніндегі нұсқамалардың сапасыз өткізілуі;

- үш сатылы бақылау жүйесін жүргізу кезінде «Ресей темір жолдары» ашық акционерлік қоғамы стандартының талаптарын бұзушылықтар;

- қызметкерлердің өздеріне тиісті жеке қорғану құралдарын қолданбаулары;

- ақаулы аспаппен жұмыс істеу.

Тексерістердің қорытындыларын тексерілген кәсіпорындар мен бөлімдердің басшылары қарады. Еңбекті қорғау жөніндегі жұмыстағы кемшіліктері үшін 16 басшы, орта буындағы 40 басшы мен 61 орындаушы тәртіптік жауапкершілікке тартылды, еңбекті қорғау жөніндегі 344 сақтандыру талоны алынды.

 «Жолдағы қызметкер» ақпарат жүйесі

Бөлімшеде бірнеше жыл бойы «Жолдағы қызметкер» ақпарат жүйесі (бұдан әріАқпарат жүйесі) табысты қолданылып келеді, ол жылжымалы құрамның басып кету себебінен өндірістік жарақаттану оқиғаларынан сақтандыруға және персоналдың темір жол жолдарында жұмыстар орындаған кезде қауіпсіздік техникасы мен еңбекті қорғау талаптарын сақтауға бақылауды қамтамасыз етуге бағытталған.

Ақпарат жүйесіндегі басты қызметтік буын – локомотив бригадалары. 2013 жылы Бөлімшенің локомотив бригадалары 26 бұзушылықты айқындады. Бөлімшеде қолданылатын  «Жолдағы қызметкер» Ақпарат жүйесіне сәйкес жұмысы үшін локомотив бригадаларын көтермелеу ретімен локомотив депосының 49 қызметкері ақшалай сыйлықақылар алды.

Бөлімшенің құрылымдық бөлімшелерінің басшылары мен мамандарының еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауды сақтауын тексерулерді жүзеге асыру кезінде 2013 жылы  «Жолдағы қызметкер» Ақпарат жүйесі талаптарын 21 бұзушылық айқындалды.

Бұзушылықтың әрбір оқиғасы «Жолдағы қызметкер» Ақпарат жүйесі жұмысының тиімділігін арттыру мен жылжымалы құрамның басып кетуінен сақтандыруға бағытталған нақты шараларды анықтау үшін тергеп-тексеріледі.

Ауруға шалдығушылық және кәсіптік аурулар

Кесте

 2011, 2012 жылдармен салыстырғанда 2013 жылы НОД-4 бойынша ауруға шалдығушылық

Жыл

Абсолютті саны

100 жұмыс істеушіге

Еңбекке уақытша жарамсыздық парағымен орташа болуы

Өсу %

Оқиғалар

Күндер

Оқиғалар

Күндер

Оқиғалар

Күндер

2011

3 357

49 601

56,40

833,35

15

-2,02

-7,01

2012

3 091

47 055

53,85

819,77

15

-4,52

-1,63

2013

2 927

45 236

53,87

832,62

15

+0,05

+1,57

Статистика Бөлімшедегі өткен жылғы ауруға шалдығушылық деңгейінің оқиғалар бойынша  0,05% -ға, күндер бойынша  1,57% -ға артқанын дәлелдейді (кесте).  Ауруға шалдығушылық көрсеткішінің өсуі қатерлі жаңа құрылымдар бойынша байқалды. 2012 жылмен салыстырғанда күндер бойынша тұрмыстық жарақаттану деңгейі төмендеген, ал оқиғалар саны бұрынғы деңгейде қалып қойған, яғни Бөлімшеде жарақаттардың ауырлығы азайған, болашақта азаю үрдісі байқалады. Мұндай болжамдар үшін барлық негіздер бар. Мысалы, қызметкерлер денсаулығына қолдау жасау және көптеген аурулардың алдын алу үшін Бөлімшеде сегіз инженерлік-дәрігерлік бригада (бұдан әрі – ИДБ) жұмыс істейді.  Кәсіпорында ИДБ қызметін үйлестіру жөнінде комиссия құрылған. Тоқсан сайын отырыстары өткізіледі, оларда 2013 жылы бірқатар өзекті мәселелер көтерілді және шешілді:

- гриппке қарсы егу жұмысын ұйымдастыру және орындау;

- кәсіпорындардағы жарақаттанушылықтың жай-күйі;

- тоқсан сайын ауруға шалдығушылыққа талдау жасау;

- теміржолшыларды санаторийлік-шипажайлық емдеу мен оңалту;

- қызметкерлерді арнаулы киіммен және аяқ киіммен қамтамасыз ету;

- кәсіпорындарда тамақтандыруды ұйымдастыру;

- вагон цехтары, локомотив депосының санитарлық нормаларды сақтауы;

- мерзімдік медициналық тексерулер жоспарының орындалуына талдау жасау;

- желіде бөлімшелерді аызсумен қамтамасыз етуді жақсарту;

- жұмыс істейтін теміржолшылардың денсаулығы жай-күйіне диспансерлік бақылауды, олардың медициналық қызметкердің ұсынымдарын орындауын ұйымдастыру.

Қызметкерлерді арнаулы киіммен және басқа да жеке қорғану құралдарымен қамтамасыз ету 

Қызметкерлерді арнаулы киіммен, арнаулы аяқ киіммен және басқа жеке қорғану құралдарымен (бұдан әрі – ЖҚҚ) қамтамасыз ету Ресей Федерациясы денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 22.10.08 № 582н "Ресей Федерациясы темір жол көлігінің еңбектің зиянды және (немесе) қауіпті жағдайларындағы жұмыстармен, сондай-ақ ерекше температуралық жағдайлардағы немесе ластануға байланысты орындалатын жұмыстармен қамтылған қызметкерлеріне сертификатталған арнаулы киім, арнаулы аяқ киім мен басқа жеке қорғану құралдарын тегін берудің үлгі нормаларын бекіту туралы" бұйрығының негізінде жүзеге асырылады.

 Алайда, егер қызметкерге арнаулы киім тиісті болмаса, бірақ еңбек жағдайлары бойынша қажет болса, онда Бөлімшенің ұжымдық шартына ұсыныстар енгізіледі және қызметкерге арнаулы киім беріледі.

Жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша бағалау

Еңбекті қорғаудың жай-күйін сипаттайтын аса маңызды көрсеткіштердің бірі жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша бағалау болып табылады.     

Бөлімшеде барлығы  2 242 жұмыс орны бар, оларда жұмыс істейтіндердің саны – 5156 адам. Оның ішінде 1, 2 сыныппен (еңбектің оңтайлы және жол берілетін жағдайлары) 1 266 жұмыс орны (оларда жұмыс істейтіндердің саны – 2036 адам); 3 сыныппен (еңбектің зиянды жағдайлары) – 976 жұмыс орны (жұмыс істейтіндер саны – 3119 адам) аттестатталды.

  Өткен жылы 179 адам жұмыс істейтін 49 жұмыс орны бар өндірістік объектілерге еңбек жағдайлары бойынша аттестаттау өткізілді. Бұл үшін Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі «Қарағанды мемлекеттік медициналық университеті» РМК-мен қызметтер көрсету шарты жасалды. Жылдың суық кезеңінде микроклиматты, жарақаттану қауіпсіздігі мен ЖҚҚ-мен қамтамасыз етілгендікті бағалау жүргізілді. Маусым айында микроклиматты жазғы өлшеулер өткізілді. Қорытындылар бойынша жұмыс орындарының аттестаттау карталары ресімделді.

Бөлімшеде бұрынырақта өткізілген аттестаттаудың нәтижелері бойынша жұмыс орындарын еңбекті қорғау нормаларының талаптарына сәйкестікке келтіру мен зиянды жағдайлары бар жұмыс орындарында еңбек жағдайларын жақсарту бойынша іс-шаралар жоспары әзірленді. Бұл жоспарға сәйкес 1151 адам жұмыс істейтін 459 жұмыс орнындағы еңбек жағдайлары жақсартылды.

Өнеркәсіптік  қауіпсіздік

2013 жылы Бөлімшенің қауіпті өндірістік объектілерінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша үлкен жұмыс жүргізілді. Өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын сақтау графигі бекітілді, ол бойынша комиссия тексерулерді оперативті жүргізеді. График бойынша қызмет етуінің нормативтік мерзімін өтеген қауіпті өндірістік объектілерге сараптамалық тексеру жүргізілді. Міндетті сақтандыру жүзеге асырылды, «Қазақстан Халық банкінің еншілес компаниясы «Халық-Казахинстрах» АҚ-мен «Қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтірілу қаупіне байланысты объектілер иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» шарт жасалды. Бөлімшеде күрделі жөндеуден кейін қауіпті учаскелердегі еңбек жағдайлары айтарлықтай жақсартылды.

Электр қауіпсіздігі

2013 жылы Бөлімшеде жол қызметкерлеріне электр тогының әсер етуімен байланысты жазатайым оқиғалар тіркелмесе де, қауіпсіздік техникасының сақталуын бірнеше рет тексерудің барысында электр қауіпсіздігінің белгіленген талаптарын елеулі бұзушылықтар  айқындалды. Қызметкерлермен оқыту және біліктілікті арттыру бойынша мақсатты бағытталған жұмыс жүргізіледі. Бөлімше қызметкерлерін оқыту мен білімдерін тексеруге ерекше көңіл бөлінді. 2013 жылы:

- Мемлекеттік энергетикалық қадағалау комитетімен – 1 адам;

- Бөлімше комиссиясымен  - 78 адам аттестатталды.

«Электр жабдықтарын пайдалану кезіндегі электр қауіпсіздігі» тақырыбы бойынша біліктілік арттыру курстарында 87 қызметкер оқытылды. Сабақтар бекітілген бағдарлама бойынша, Бөлімше мен мамандандырылған ұйым мамандарын тартумен жүргізілді. Әкімшілік-техникалық персоналдың 54 қызметкері оқытудан өткізілді.

 Өрт-техникалық  тексеріп-қараудың  қорытындылары

2013 жылы стационарлық объектілерде 266 егжей-тегжейлі, жоспардан тыс және бақылау тексерістері өткізілді. Бұл ретте өрт қауіпсіздігі ережелерін 130 бұзушылық айқындалды. Бір жыл ішінде 136 электровоз бен 437 тепловозға 573 тексеру жүзеге асырылды, нәтижесінде өртке қарсы қауіпсіздіктің 87 бұзушылығы тіркелді.  Қызметтік-жолаушылар және қызметтік-техникалық вагондарды 85 тексерудің барысында 28 бұзушылық айқындалды.

2013 жылы Бөлімшеде темір жол шығару жолағында, стационарлық объектілер мен жылжымалы құрамда есепке алуға жататын өрт оқиғалары болған жоқ. Бөлімшенің құрылымдық ұйымдары төтенше жағдайларды жоюға (5 оқиға) тартылды; екі төтенше оқиғаға өрт сөндіру поезы жіберілді.  Қауіпті жүктерді тасымалдауда жылжымалы құрамда авариялық жағдаяттар пайда болған кезде авариялық-құтқару жұмыстарын жүргізу бойынша өрт сөндіру-тактикалық оқу-жаттығуына 5 сапар ұйымдастырылды. Мұндай іс-шараларда Бөлімше мамандары сауатты және шұғыл әрекет етуге үйренеді.

Оңтүстік Орал темір жолының Петропавл бөлімшесінде бөлімшелердің қызметкерлері оқу үшін, ал барлық деңгейлердегі басшылардың еңбекті қорғауға, жұмыс орындарындағы қауіпсіздік мәселелерін шешуге ерекше назар аударуы үшін қажетті жағдайлар жасалады. Сондықтан еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласында мамандар дайындау, қайта дайындау, біліктілігін арттыру құқығы берілген Петропавл техникалық мектебінде 2013 жылы Бөлімшенің 1995 басшы, мамандары мен жұмысшы кәсіптерінің өкілдері оқытылды, олардың ішінде еңбекті қорғау бойынша – 208 адам, өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша – 1787 адам оқытылды.

Дереккөз: «ACTUALIS: Кадрлық іс» электрондық жүйесі, тегін демо-қолжетімділік алу 



Подписка на статьи

Чтобы не пропустить ни одной важной или интересной статьи, подпишитесь на рассылку. Это бесплатно.

Участвуй в наших семинарах

Школа

Проверь свои знания и приобрети новые

Записаться

Самое выгодное предложение

Самое выгодное предложение

Воспользуйтесь самым выгодным предложением на подписку и станьте читателем уже сейчас

Живое общение с редакцией


Рассылка






© 2007–2016  «Кадры и охрана труда  МЦФЭР - Казахстан» 

Все права защищены. Полное или частичное копирование любых материалов сайта возможно только с письменного разрешения редакции  «Кадры и охрана труда МЦФЭР - Казахстан». Нарушение авторских прав влечет за собой ответственность в соответствии с законодательством РК.

По вопросам подписки обращайтесь:        +7 (727) 323-62-12, 323-62-13

По вопросам клиентской поддержки тел.:  +7 (727) 237-77-04


  • Мы в соцсетях