Справочник кадровика

Жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары

  • 29 ноября 2018
  • 8947
Автор "Библиотеки специалиста по охране труда: приложение к журналу «Охрана труда. Казахстан»", государственный инспектор труда, заместитель руководителя Управления труда Павлодарской области
Жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары

Жұмыс жабдығы қауіпсіздік нормаларына сәйкес келуге, қамтамасыз етілуі қоршаулармен немесе қорғау құрылғыларымен үшін қауіпсіздік қызметкерлерінің.

ҚР ЕК-нің 184-бабына сəйкес жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары белгіленген. Оларда жұмыс орындары орналасатын ғимараттар (құрылыстар) өз құрылымы бойынша олардың функциялық мақсаты мен еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау талаптарына сəйкес келуі тиіс.

Қойылатын талаптар жұмыс орындары мен жабдықтар

Жұмыс орны - қызметкердің еңбек қызметі процесінде еңбек міндеттерін орындауы кезінде тұрақты немесе уақытша болатын орны (ҚР ЕК 1-бабы, 1-тармағының 45) тармақшасы). ХЕҰ-ның № 155 Конвенциясына сəйкес «жұмыс орны» «еңбекшілер өздерінің жұмысына байланысты болуы немесе баруы қажет, жəне кəсіпкердің тікелей немесе жанама бақылауында болатын жерлердің бəрін» білдіреді.

Өндірістік мақсаттағы ғимараттарға, олардың үй-жайларына, оларда жабдықтарды орналастыруға қойылатын нақты талаптар ғимараттың функциялық мақсатына байланысты салалық қауіпсіздік ережелерінде бейнеленген.

Жұмыс жабдығы жабдықтың осы түрі үшін белгіленген қауіпсіздік нормаларына сəйкес келуі, тиісті техникалық төлқұжаттары (сертификаттары), сақтандыру белгілері болуы жəне қызметкерлердің жұмыс орындарындағы қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қоршаулармен немесе қорғаныстық құрылғылармен қамтамасыз етілуі тиіс. МемСТ ИСО/ТО 12100-1-2001 «Жабдықтардың қауіпсіздігі.

Негізгі түсініктер, құрылымдаудың жалпы қағидаттары. 1 бөлім. Негізгі терминдер, əдістеме» мемлекетаралық стандартымен жəне еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғаудың салалық ережелерімен оны құрылымдаған, дайындаған, пайдаланған кезде өндірістік жабдықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қойылатын талаптар белгіленген.

Өндірістік жабдық - машиналар, тетіктер, құрылғылар, аппараттар, аспаптар жəне жұмысқа, өндіріске қажетті өзге де техникалық құралдар (ҚР ЕК 1-бабы, 1-тармағының 60) тармақшасы).

★ ОҚИҒА ★

ЖАЛДАНАТЫН ҮЙ-ЖАЙДЫҢ ӨРТ ҚАУІПСІЗДІГІ ҮШІН КІМ ЖАУАП БЕРЕДІ?
Жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары

Вячеслав Хакаю

«KazTransCom» АҚ Оңтүстік филиалының еңбекті қорғау және экология бойынша бас техникалық жетекшісі
Сіз офистік үй-жайды жалға алдыңыз және көп кешікпей сізге оқу орталықтарынан өрт-техникалық минимум бойынша оқуға шақыратын «бақыт хаттары» келе бастайды. Бұдан қорқу керек пе және жалданатын үй-жайдың өрт қауіпсіздігіне жауапкершілік кімге жүктеледі?

Қауіпсіздік нормалары

Қауіпсіздік нормалары - қызметкерлердің еңбек қызметі процесінде олардың өмірі мен денсаулығын сақтауға бағытталған ұйымдастырушылық, техникалық, санитарлық-гигиеналық, биологиялық жəне өзге де нормаларды, ережелерді, рəсімдер мен өлшемдерді қамтамасыз ету тұрғысынан өндіріс жағдайларын, өндірістік жəне еңбек процесін сипаттайтын сапалық жəне сандық көрсеткіштер (ҚР ЕК 1-бабы, 1-тармағының 53) тармақшасы).

Қызметкерлердің үй-жайлардан шығатын жерлері мен авариялық жолдары бос болуы жəне ашық ауаға немесе қауіпсіз аймаққа шығаруы тиіс. Барлық кəсіпорындар мен ұйымдарға, оның ішінде қызметкерлердің үй-жайлардан шығатын жерлері мен авариялық жолдарына арналған жалпы талаптар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 9 қазандағы № 1077 Қаулысы бекітілген Өрт қауіпсіздігі ережелерінде (2017.29.12. берілген өзгерістер мен толықтырулармен) баяндалған.

Қауіпті аймақтар айқын белгіленген болуы тиіс. Егер жұмыс орындары жұмыс сипатына қарай қызметкер үшін тəуекел немесе құлайтын заттар бар қауіпті аймақтарда орналасса, онда мұндай жерлер бұл аймақтарға бөгде адамдардың өтуіне тосқауыл болатын құрылғылармен жарақталулары тиіс. Ұйымдардың аумағында жаяу жүргіншілер мен көліктік құралдар қауіпсіз жағдайларда жүріп-тұрулары тиіс.

Еңбектің қауіпсіз жағдайлары - жұмыс берушінің қызметкерге зиянды жəне (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың əсері болмайтындай не олардың əсер ету деңгейі қауіпсіздік нормаларынан аспайтындай етіп жасаған еңбек жағдайлары (ҚР ЕК 1-бабы, 1-тармағының 35) тармақшасы).

«Actualis: Госзакупки»

42


Бүгін «Actualis: Кадровое дело» электрондық жүйесіне кіру мүмкіндігінің саны


Қауіпті аймақтар

ҚР СТ МемСТ Р 12.4.026-2002 «Сигналдық түстер, қауіпсіздік белгілері жəне сигналдық белгілеу. Жалпы техникалық талаптар жəне қолданылу тəртібі» стандартының талаптарына сəйкес қауіпті аймақтар айқын белгіленуі тиіс.

Егер жұмыс орындары жұмыс сипатына байланысты қызметкер үшін тəуекел немесе құлайтын заттардан жарақаттану мүмкіндігі бар қауіпті айиақтарда орналасса, онда мұндай орындар бұл аймақтарға жұмыс істеушілердің, сондай-ақ бөгда адамдардың кіруіне тосқауыл болатын құрылғылармен жарақталуы тиіс.

Бұл талаптар еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғаудың салалық ережелерінде, ҚР СНжЕ 1.03-05-2001 «Құрылыстағы еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасында» баяндалған.

Қызметкерлерде қауіпті өндірістік объектілерде (учаскелерде), оның ішінде биіктікте, жерастылық жағдайларда, ашық камераларда, теңіз қайраңдарында жəне ішкі суайдындарда жұмыс жүргізу үшін жеке қорғану құралдары болуы тиіс.



Жеке қорғану құралдары

Жеке қорғану заттары - қызметкерді зиянды жəне (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың əсерінен қорғауға арналған құралдар, соның ішінде арнайы киім (ҚР ЕК 1-бабы, 1-тармағының 38) тармақшасы).

Жұмыс беруші жеке қорғану құралдарына қажеттілікті анықтай отырып, еңбек жағдайларының жай-күйін, өндірістік орта мен еңбек процесінің зиянды факторларының орын алуы мен мөлшерлерін ескере отырып, жеке қорғану құралдарының түрін (шу, дірілдің əсерінен, шаң, биіктіктегі жұмыс, температуралық режімдердің артуы жəне басқалар) белгілейді.

Ол жеке қорғану құралдарын Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 
2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 1054 бұйрығы "Жұмыс берушінің қаражаты есебінен жұмыскерлерге сүт немесе оған теңестірілген тамақ өнімдері, емдік–профилактикалық тағам, арнайы киім және басқа да жеке қорғаныш құралдарын беру, оларды ұжымдық қорғаныш құралдарымен, санитариялық–тұрмыстық үй–жайлармен және құрылғылармен қамтамасыз ету қағидаларын бекіту туралы"  басшылыққа ала отырып, беруге міндетті.

Жұмыс уақыты кезінде жұмыс орындары орналасқан үй-жайдағы температура, табиғи жəне жасанды жарықтандыру, желдету еңбектің қауіпсіз жағдайларына сəйкес келуі тиіс.

Қызметкерлер еңбектің зиянды жағдайлары (шаңданғандық, газданғандық жəне басқа факторлар) бар жұмысқа жұмыс беруші еңбектің қауіпсіз жағдайларын қамтамасыз еткеннен кейін жіберіледі.

Ұйым жұмыс орындарындағы тəуекелдерді басқару жəне барынша азайту жөніндегі шараларды əзірлеуі жəне орындауы тиіс.

Қолданылатын машиналар, тетіктер мен басқа өндірістік жабдықтар, көліктік құралдар, технологиялық процестер, материалдар мен химиялық заттар, қызметкерлерді жеке жəне ұжымдық қорғау құралдары, оның ішінде шетелдік өндірістің құралдары еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті  қорғаудың мемлекеттік нормативтік талаптарына сəйкес келулері тиіс.

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі. Баптар бойынша практикалық түсіндірме

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне енгізілген өзгерістер мен толықтырулар ескеріле отырып әзірленді және Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мақұлдады.

Жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары
Авторлық ұжымның жетекшісі: С. Ғ. Бисақаев, «Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Еңбекті қорғау жөніндегі республикалық ғылыми-зерттеу институты» РМҚК-ның бас директоры, академик, техника ғылымдарының докторы, профессор.
Жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары

Қызметкерлеріне қойылатын талаптар

Ұйымдастырушылық-өкімдік функцияларды орындаушы қызметкерлер еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғаудың салааралық жəне салалық ережелерін, санитарлық ережелер мен гигиеналық нормативтерді, сондай-ақ лауазымдық нұсқаулықтармен белгіленген міндеттерді сақтаулары тиіс.

Өндірістік қызметпен қамтылған қызметкерлер үшін міндеттер тізбесі еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтармен белгіленген, олар Қазақстан Республикасының Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрінің 2007 жылғы 16 шілдедегі № 157-ө бұйрығымен бекітілген жұмыс берушінің еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықты əзірлеу жəне бекіту ережесінің талаптарына сəйкес əзірленеді.

Басшы қызметкерлер, мамандар мен басқа санаттағылар еңбектің зиянды жəне (немесе) қауіпті жағдайлары бар жұмысты жүзеге асырған жағдайда да еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтарда баяндалған талаптарды орындауға міндетті.

Басшыдан бастап кез келген қызметкерге дейінгі барлық қызметкерлер еңбектің қауіпсіз жəне қолайлы жағдайларын жасауға өз үлесін қоса отырып, еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау саласындағы өз міндеттерін орындауға міндетті.

Қызметкер еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау талаптарын өзінің жəне өзімен қатар жүрген адамдардың мүдделері үшін сақтауға міндетті, өйткені бұл онымен жəне қатар жұмыс істейтіндермен өндірістегі жазатайым оқиға болмайтындығының негізгі кепілдіктерінің бірі болып табылады.

Қызметкерге өзінің еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау талаптарын сақтау жөніндегі негізгі талаптар еңбек шартында көрсетіледі.

★ ҚЫЗЫҚТЫ САУАЛ ★

Өндірістік объектілерді еңбек жағдайлары бойынша аттестаттауды жүргізуге құқығы бар мамандандырылған ұйымдар тізіміне ену үшін құжаттардың қандай топтамасы қажет және бұл құжаттар топтамасын қандай мекенжайға жіберу керек?
Жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары

Абылкасым Аширов

независимый эксперт по вопросам охраны труда и трудовых отношений, г. Алматы

Дереккөз: «ACTUALIS: Кадрлық іс» электрондық жүйесі, тегін демо-қолжетімділік алу

Участвуй в наших семинарах

Школа

Проверь свои знания и приобрети новые

ЗАПИСАТЬСЯ

Самое выгодное предложение

Самое выгодное предложение

Воспользуйтесь самым выгодным предложением на подписку

ПОДРОБНЕЕ
Мы в соцсетях
Мы еще не знакомы?

Давайте познакомимся!
Пользователи, которые зарегистрированы на сайте, имеют ряд преимуществ:

  • Читают закрытые материалы
  • Первыми узнают последние новости
  • Пользуются всеми возможностями сервисов  

У меня есть пароль
напомнить
Пароль отправлен на почту
Ввести
Введите эл. почту или логин
Неверный логин или пароль
Неверный пароль
Введите пароль
Я тут впервые
Это займет не больше 1 минуты
Зарегистрироваться
Внимание!

Для скачивания файла необходима регистрация или авторизация

У меня есть пароль
напомнить
Пароль отправлен на почту
Ввести
Введите эл. почту или логин
Неверный логин или пароль
Неверный пароль
Введите пароль
Я тут впервые
Это займет не больше 1 минуты
Зарегистрироваться