Индустрияландыру және ұжымдастыру кезеңіндегі кеңестік кәсіподақтар

71
Индустрияландыру және ұжымдастыру кезеңіндегі кеңестік кәсіподақтар
Біз кәсіподақтардың тарихи эволюциясы тақырыбын жалғастырамыз және сіздерді елдің жаппай және ұжымдастыру жылдарындағы кәсіби қозғалыстың дамуымен таныстырамыз.

Ауыл шаруашылығын ұжымдастыру

1920-жылдардың аяғында жаңа экономикалық саясаттың (бұдан әрі – ЖЭС) шаралары күшін жоғалта бастады. Кеңес Одағы лимитр елдердің: Финляндияның, Эстонияның, Латвияның, Литваның, Польшаның, Румынияның, Түркияның және т.б. дұшпандық қоршауында болып, олардың агрессиялық мақсаттарын ескеруге және әрқашан соғысқа дайын мәжбүр болды. Қарсыласы ретінде олардың әрқайсысын жекелеп алғанда жеңу оңай еді. Алайда, олардың артында араласуға және әлемдегі ең бірінші социалистік мемлекетті жоюға сылтау керек болған Англия, Франция, Германия және АҚШ тұрды.

И. В. Сталин КСРО өнеркәсіпті дамыту деңгейі бойынша батыс елдерінен 50 жылға қалып қойғанын, және сол қалып қоюды 10 жылдың ішінде жою керектігін, олай болмаған жағдайда КСРО батыстың бірлескен күштерімен соғысу барысында мемлекет ретінде жойылып кететінін атап өткен.

Сондықтан, Қызық Әскер қазіргі замандағы әскери техникамен  өзін қамтамасыз етуі үшін,  тездетілген индустрияландыруға бағыт қабылданды.

НА ЗАМЕТКУ Ауыр индустрияны салу үшін, ақша қажет. Әрі қаражатты тек ішкі қордан іздестіру мүмкін.

Батыс несие бермейтін. Барлық жеткізілген жабдықтар үшін алтын төлеуге тура келді.

Индустрияландыру дәстүрлі түрде мына сұлба бойынша болады:

  1. экономиканың ауыл шаруашылық секторы дамиды, ауыл шаруашылығы өнімінің өсуі жеңіл өнеркәсіптің дамуын ынталандырады;
  2. жеңіл өнеркәсіптің сатылған өнімінен алынған ақша ауыр өнеркәсіпті жасауға кетеді. 

Алайда әрдайым соғысты айтып қорқытатын дұшпандық капиталистік орта КСРО дәстүрлі индустрияландыру жолына уақыт бермейтін. Сол себептен қысқа мерзімде өнеркәсіп объектілерінің құрылысы талап етілді, ал, қаражатты елге тек ауыл шаруашылығы беруі мүмкін (бірақ, өз өнімін қолданып жүрген жеке шаруа қожалығы емес). 

СИТУАЦИЯ Жұмыста ауылшаруашылық машиналарын және жалдамалы еңбекті қолданатын шаруашылықтар (кулак шаруашылықтары) 1927 жылы нарыққа астық бермеді және мемлекетке өз өнімін сатпады. 1927 жылғы дағдарыс болашақта ең қайғылы салдарға әкеп соғуы мүмкін еді.

Тауар өнімін тек ең ірі социалистік ауылшаруашылық кәсіпорын бере алды.

Қалыптасқан жағдайларға байланысты Бүкілодақтық коммунистік партия (большевиктер) (бұдан әрі – БКП (б)) ауыл шаруашылығын ұжымдастыруға бағыт алды. Ауыл шаруашылықтары ерікті түрде ұжымшар  деп аталатын өндірістік кооперативтерге бірлесуге тиіс еді.

Шаруа кедейлік – ауылдың типтік туынды құбылысы. Аграрлық революция нәтижесінде кедейлік өзінің жер игеруін екі есе арттырды. Алайда кедейлердің экономикалық әл-ауқатының жалпы деңгейі дербес шаруашылық жүргізуге мүмкіндік бермеді. Кедейлердің маңызды бөлігі өзінің жеке жерін игеруге мүмкіндігі болмады, қайта құру кезеңінің соңында кедейлердің  80 % өз жерлерін жалға берді. Кедей шаруалықтардың тағы бір бөлігі жалдамалы мал мен құрал-жабдықты қолдана отырып, жерлерін игеруге тырысты.

*Мақала қысқартылған нұсқада ұсынылып отыр, толық мәтінін  «Қазақстанда іс қағаздарын жүргізу» журналының 2016 жылғы № 12 оқыңыздар 



Подписка на статьи

Чтобы не пропустить ни одной важной или интересной статьи, подпишитесь на рассылку. Это бесплатно.

Участвуй в наших семинарах

Школа

Проверь свои знания и приобрети новые

Записаться

Самое выгодное предложение

Самое выгодное предложение

Воспользуйтесь самым выгодным предложением на подписку и станьте читателем уже сейчас

Живое общение с редакцией






© 2007–2017  «Кадры и охрана труда  МЦФЭР - Казахстан» 

Все права защищены. Полное или частичное копирование любых материалов сайта возможно только с письменного разрешения редакции  «Кадры и охрана труда МЦФЭР - Казахстан». Нарушение авторских прав влечет за собой ответственность в соответствии с законодательством РК.

По вопросам подписки обращайтесь:        +7 (727) 323-62-12/13

По вопросам клиентской поддержки:          +7 (727) 237-77-04


  • Мы в соцсетях
Сайт предназначен для специалистов по кадровому делу, охране труда и делопроизводству

Чтобы продолжить чтение, пожалуйста 
зарегистрируйтесь.
Это бесплатно и займет всего минуту, а вы получите:
  • доступ к 1 500+ полезным статьям
  • 2 500+ актуальных ответов от ведущих экспертов
  • шаблоны документов, пошаговые инструкции
  • ежедневно обновляемая информация
  • приглашение на участие в семинарах и вебинарах 

У меня есть пароль
напомнить
Пароль отправлен на почту
Ввести
Я тут впервые
И получить доступ на сайт Займет минуту!
Введите эл. почту или логин
Неверный логин или пароль
Неверный пароль
Введите пароль