Арнайы тергеп-тексеруді. Өндірістегі жазатайым оқиғалар

646
Болмаған жағдайда кәсіпорында кәсіподақ органдарының өкілі қызметкерлердің қатысу үшін арнайы тергеу сайлана қызметкерлерінің бірі

ҚР ЕК 324-бабының 2-тармағына сәйкес арнайы тергеп-тексеруге:
1) ауыр немесе кісі өлімімен аяқталған жазатайым оқиғалар; 

2) зардап шеккен адамдар жарақаттарының ауырлық дәрежесіне қарамастан, бір мезгілде екі және одан да көп қызметкерлер ұшыраған топтық жазатайым оқиғалар;

3) қатерлі уланудың топтық оқиғалары жатады.

Комиссия құрамы

ҚР ЕК 325-бабына сай жазатайым оқиғаны арнайы тергеп-тексеруді еңбек инспекциясы жөніндегі жергілікті орган мынадай құрамда құратын комиссия жүргізеді: төраға – мемлекеттік еңбек инспекторы, мүшелері – жұмыс беруші және қызметкерлердің өкілі.
Мысал. Кәсіпорындардың бірінде жазатайым оқиға болып өтті, толып жатқан жарақат алған зардап шегуші емдеу мекемесіне жеткізілді. Жұмыс беруші бұл жарақатты ауыр жарақаттар қатарына жатқыза алмайды, өйткені ол жазатайым оқиға туралы еңбек инспекциясының жергілікті органына дереу хабарлайды, сондай-ақ емдеу мекемесіне зардап шегуші алған жарақаттың ауырлық дәрежесі туралы қорытынды беру жөнінде
ресми сұрату жасайды. Егер медициналық мекеменің қорытындысына сәйкес жарақат ауыр жарақаттар қатарына жатқызылса, онда еңбек инспекциясы бойынша жергілікті органның бұйрығымен бұл жазатайым оқиғаны арнайы тергеп-тексеру жөнінде комиссия құрылады. Оның құрамына комиссияның төрағасы ретінде – мемлекеттік еңбек ин-
спекторы енгізіледі. Жұмыс беруші комиссияның басқа мүшелері туралы оларды комиссия құрамына енгізу үшін еңбек инспекциясына жазбаша түрде хабарлайды.
Жұмыс беруші – қызметкер еңбек қатынастарында болатын жеке немесе
заңды тұлға (ҚР ЕК 1-бабы, 1-тармағының 43) тармақшасы).

Қауіпті өндірістік объектіні

Кәсіпорында кәсіптік одақтар органдары, олардың бірлестіктері болмаған
кезде арнайы тергеп-тексеруге қатысу үшін қызметкерлердің өкілі болып ұжым қызметкерлерінің жай дауыс беруімен қызметкерлердің біреуі сайлануы мүмкін, оған мүшеліктен келіп шығатын барлық құқықтар мен міндеттер беріледі. Бұл шешім қызметкерлер жиналысының хаттамасымен ерікті формада ресімделеді.
Қауіпті өнеркәсіп объектілерінде болған жазатайым оқиғалар кезінде комиссия құрамына төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою жөніндегі мемлекеттік инспектор кіреді.
«Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы» 2002.03.04 № 314-ІІ ҚР Заңының 3-бабына сай қауіпті өндірістік объектілерге:
- мынадай:
- тұтанғыш – қалыпты қысым және ауамен қосылу жағдайында
тұтанғыш болатын және қайнау температурасы қалыпты қысым
жағдайында 20 немесе одан төмен °жарылғыш – сыртқы әсердің
белгілі бір түрлері кезінде жылу бөліп, газ құрап, өздігінен жылдам та-
райтын химиялық өзгерістерге ұшырай алатын зат;
- жанғыш – өздігінен тұтанып, сондай-ақ от алдыру көзінен от алып,
оны алып тастағаннан кейін өздігінен жанатын зат;
- тотықтандырғыш – жануға көмектесетін, тұтануды тудыратын және
(немесе) тотықтандыру-қалпына келтірудің экзотермиялық реакциясы
нәтижесінде басқа заттардың тұтануына себеп болатын зат;
- уытты – тірі организмдерге әсер ету кезінде олардың өліміне әкеп
соқтыруға бейім және мынадай сипаттамасы бар зат:
– асқазанға енгізілген кезде өлтіретін орташа дозасы 1 кг салмаққа
қоса алғанда 15-тен 200 мг дейін келетін;
– теріге енгізген кезде өлтіретін орташа дозасы 1 кг салмаққа қоса
лғанда 50-ден 400 мг дейін келетін;
– ауадағы өлтіретін орташа шоғырлануы 1 литрге қоса алғанда
0,5-тен 2 мг дейін келетін;
- жоғары уытты – тірі организмдерге әсер ету кезінде олардың
өліміне әкеп соқтыруға бейім және мынадай сипаттамасы бар зат:
– асқазанға енгізілген кезде өлтіретін орташа дозасы 1 кг салмаққа
15 мг аспайтын;
– теріге енгізген кезде өлтіретін дозасы 1 килограмм салмаққа 50 мг
аспайтын;
– ауадағы өлтіретін орташа шоғырлануы бір литрге 0,5 мг аспайтын;
- қоршаған орта үшін қауіп тудыратын, су ортасында мынадай өте
уытты көрсеткіштермен сипатталатын зат:
– балыққа 96 сағат бойына ингаляциялық әсер ету жағдайында
өлтіретін орташа дозасы литріне 10 мг аспайтын;
– дафнияға 48 сағат бойына әсер ету жағдайында нақты әсер тудыра-
тын удың орташа шоғырлануы литріне 10 мг аспайтын;
– балдырларға 72 сағат бойына әсер ету жағдайында орташа тежейтін
шоғырлануы литріне 10 мг аспайтын қауіпті заттардың бірі
өндірілетін, пайдаланылатын, қайта өңделетін, түзілетін, сақталатын,
тасымалданатын, жойылатын;
– құрамында адамның денсаулығы және қоршаған орта үшін қауіпті
заттар бар өндіріс қалдықтары;
– радиоактивті және ионды сәулелену көздері;
- қара, түсті, бағалы металдардың балқымалары және олардың негізінде
алынатын қорытпалар жасалатын;
- тау-кен, геологиялық барлау, бұрғылау, жарылыс жұмыстары, пайдалы
қазбаларды өндіру және минералды шикізатты қайта өңдеу жөніндегі
жұмыстар, жер асты жағдайындағы жұмыстар жүргізілетін;
- қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын электр қондырғыларының
барлық түрлері пайдаланылатын;
- қауіпті өндірістік объектілердің гидротехникалық ғимараттары пайда-
ланылатын объектілер жатады.

Техногендік сипаттағы ТЖ

Техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде болған жазатайым оқиғалар кезінде төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою жөніндегі мемлекеттік инспектор арнайы тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның төрағасы болып тағайындалады. Бұл жағдайда мемлекеттік еңбек инспекторы комиссия мүшесі болып табылады.
«Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» 1996.05.07 № 19-I ҚР Заңына сәйкес техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар – өнеркәсіп, көлік авариялары және басқа да авариялар, өрт (жарылыс), күшті әсер ететін улы, радиоактивті және биологиялық жағынан қауіпті заттарды тарататын (тарату қаупі бар) авария, үйлер мен ғимараттардың кенеттен қирауы, бөгендердің бұзылуы, тіршілікті қамтамасыз ететін электр-энергетика және коммуникация жүйелеріндегі,
тазарту құрылыстарындағы авария туғызған төтенше жағдайлар.
Егер қауіпті өндірістік объектіде қызметкер зардап шеккен жазатайым оқиға болса, онда еңбек инспекциясы бойынша жергілікті органның бұйрығымен бұл жазатайым оқиғаны арнайы тергеп-тексеру жөніндегі комиссия құрылады, комиссияның төрағасы мемлекеттік еңбек инспекторы болып табылады, және жұмыс беруші мен қызметкерлер өкілімен бірге комиссия құрамына төтенше жағдайлардың алдын алу
және оларды жою жөніндегі мемлекеттік инспектор кіреді.
Егер өнеркәсіп, көлік авариялары және басқа да авариялар, өрт (жарылыс), күшті әсер ететін улы, радиоактивті және биологиялық жағынан қауіпті заттарды тарататын (тарату қаупі бар) авария, үйлер мен ғимараттардың кенеттен қирауы, бөгендердің бұзылуы, тіршілікті қамтамасыз ететін электр-энергетика және коммуникация жүйелеріндегі, тазарту құрылыстарындағы авариядан туындаған төтенше жағдай нәтижесінде қызметкер зардап шеккен жазатайым оқиға болып өтсе, онда арнайы тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның төрағасы болып төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою жөніндегі мемлекеттік инспектор тағайындалады.
Авария – қауіпті өндірістік объектіде қолданылатын ғимараттардың,
құрылыстардың және (немесе) техникалық құрылғылардың бұзылуы, бақыланбайтын жарылыс және (немесе) қауіпті заттардың таралуы. (ҚР «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» Заңының 1-бабы).
Жұмыс беруші – жеке тұлға болғанда өндірістегі жазатайым оқиғаны тергептексеруге жұмыс беруші немесе оның уәкілетті өкілі, қызметкерлердің өкілі, жазатайым оқиғаны тергеп-тексеруге шарттық негізде тартылуы мүмкін еңбекті қорғау жөніндегі маман қатысады.
Қатты улану жағдайында комиссияның тергеп-тексеруіне халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы мемлекеттік органының өкілдері қатысады.
Екі адам қайтыс болған топтық жазатайым оқиғаны тергеп-тексеруді облыстың, республикалық маңызы бар қаланың бас мемлекеттік еңбек инспекторы басқаратын комиссия жүргізеді. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың бас мемлекеттік еңбек инспекторы бір мезгілде еңбек инспекциясы бойынша жергілікті органның басшысы болып табылады.
Қайтыс болған адамдар саны үш адамнан бес адамға дейiн болса, топтық
жазатайым оқиғаларды тергеп-тексерудi ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы негізінде еңбек жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган, ал бес және одан да көп адам қайтыс болғанда – ҚР Үкiметi құрған комиссия жүргiзедi. Мұндай комиссияларды орталық уәкілетті мемлекеттік органның өкілдері басқарады.
Жұмыс беруші арнайы тергеп-тексеру жөніндегі комиссия мүшелерін өндірістегі жазатайым оқиғаны тергеп-тексеру үшін оқиға орнына жіберуге міндетті.
Арнайы тергеп-тексеру жөніндегі комиссия төрағасының келісімінсіз куәлерден, куәгерлерден жауап алуды, сондай-ақ ресми тағайындалған комиссияның жұмыс күндерінде кез келген біреудің немесе өзге де комиссияның осы жазатайым оқиғаға қатысты қатар тергеп-тексерулер жүргізуіне үзілді-кесілді тыйым салынады.
Комиссияның жұмысына жұмыс берушімен немесе зардап шеккен адаммен тиісті шарттық қатынастары бар сақтандыру ұйымының өкілі қатысуға құқылы.
Жазатайым оқиғаны тергеп-тексеру мерзімі комиссия құрылған күннен бастап 10 жұмыс күнінен аспауға тиіс.
Ауыр зардаптарға әкеп соққан немесе кісі өлімімен аяқталған жазатайым
оқиғаны, қызметкерлердің топтық жазатайым оқиғасын және топтық қатерлі улану жағдайын тергеп-тексеру еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысандағы арнайы тергеп-тексеру актісімен ресімделеді.
Ұйым объектілеріндегі жарылыстың, аварияның, қираудың, өрттің және басқа да жағдайлардың нәтижесінде зардап шеккен адамды (зардап шеккен адамдарды), жоғалған адамды (жоғалған адамдарды) іздеудің тоқтатылуын арнайы тергептексеру жөніндегі комиссия авариялық-құтқару бөлімшесі басшысының және сарапшы мамандардың қорытындысы негізінде айқындайды.

Дереккөз: «ACTUALIS: Кадрлық іс» электрондық жүйесі, тегін демо-қолжетімділік алу



Участвуй в наших семинарах

Школа

Проверь свои знания и приобрети новые

Записаться

Самое выгодное предложение

Самое выгодное предложение

Воспользуйтесь самым выгодным предложением на подписку и станьте читателем уже сейчас

Живое общение с редакцией

© 2007–2016  «Кадры и охрана труда  МЦФЭР - Казахстан» 

Все права защищены. Полное или частичное копирование любых материалов сайта возможно только с письменного разрешения редакции  «Кадры и охрана труда МЦФЭР - Казахстан». Нарушение авторских прав влечет за собой ответственность в соответствии с законодательством РК.

По вопросам подписки обращайтесь:        +7 (727) 323-62-12, 323-62-13

По вопросам клиентской поддержки тел.:  +7 (727) 237-77-04


  • Мы в соцсетях